Registration Certificate, wcześniej nazywany Residence Permit, jest dokumentem wstawianym obywatelom krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii przez Border & Immigration Agency, agencję w Home Office odpowiedzialną za kontrolę granic i imigracji na terenie Zjednoczonego Królestwa. Dokument ten jedynie potwierdza możliwość korzystania z praw wynikających z europejskich traktatów oraz Dyrektywy 2004/38/EC przez jego posiadacza, lecz jego posiadanie do korzystania z tych praw nie jest niezbędne.

Zapisy traktatów oraz Dyrektywy gwarantują prawo do swobodnego przemieszczania się obywateli oraz do osiedlania się, o ile nie powoduje to nadmiernego obciążenia dla kraju rezydencji. Oznacza to m.in. możliwość pracy, bycia samozatrudnionym, studiowania oraz mieszkania będąc samowystarczalnym. Po pięciu latach prawo do rezydencji staje się stałe i przestaje ono podlegać żadnym ograniczeniom. Aby uzyskać jego potwierdzenie można wystąpić do Border & Immigration Agency o wystawienie Permanent Residence.

Obywatele krajów, które przystąpiły do Unii Europejskiej w 2004 i 2006 roku, poza Maltą i Cyprem, podlegają ograniczeniom regulującym ich możliwość podejmowania pracy w Zjednoczonym Królestwie. Polacy zatrudnieni jako pracownicy mają obowiązek rejestrowania się w Worker Registration Scheme (WRS) i dopiero po zakończeniu okresu 12 miesięcy ciągłego legalnego zatrudnienia od daty rejestracji w WRS mają prawo ubiegać się o Registration Certificate. Podczas wspominanego okresu 12 miesięcy można nie pracować łącznie przez maksymalnie 30 dni aby okres ten został uznany przez Border & Immigration Agency jako ciągły. Osoby samozatrudnione, ekonomicznie samowystarczalne, studenci, emeryci oraz renciści mogą ubiegać się o Registration Certificate bez dodatkowych ograniczeń.

Dlaczego warto posiadać Registration Certificate

Ponieważ posiadanie Registration Certificate nie jest obowiązkowe, warto rozważyć wszelkie za i przeciw posiadania i aplikowania o ten dokument. Za posiadaniem Registration Certificate przemawiają następujące argumenty:

• potwierdza on możliwość korzystania z wszystkich praw przysługujących obywatelom krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii,
• może być przydatny jako potwierdzenie zakończenia okresu 12 miesięcy ciągłego legalnego zatrudnienia w ramach Worker Registration Scheme,
• może być przydatny dla osób nie objętych rejestracją w WRS jako potwierdzenie, że nie są objęci ograniczeniami wynikającymi z tego programu,
• może być przydatny w kontaktach z innymi urzędami, firmami i organizacjami,
• wystawienie dokumentu jest usługą bezpłatną,
• "kiedyś może się przydać".

Registration Certificate nie zawiera żadnej adnotacji informującej o zakończeniu okresu WRS. Jeżeli wystąpimy o Registration Certificate dla małżonka, który zarejestrował się w WRS, lecz nie przepracował jeszcze okresu 12 miesięcy, to otrzyma on taki sam dokument jeżeli wystąpiłby samodzielnie po zakończeniu okresu WRS. Jedynymi różnicami byłyby numer serii dokumentu oraz data jego wystawienia. Będzie on korzystał z przysługujących mu praw w wyniku bycia w związku małżeńskim z osobą, której te prawa już przysługują.

Ostatni argument za, wbrew pozorom, jest również ważny. Ponieważ nikt nie jest w stanie przewidzieć co może nastąpić w przyszłości, warto posiadać ten dokument na zasadzie "przezorny zawsze ubezpieczony".

Przeciwko posiadaniu Registration Certificate nie ma żadnych racjonalnych argumentów, natomiast można wyróżnić dwa argumenty przeciwko aplikowaniu:

• możliwość utraty dokumentów zarówno przez pocztę, jak i przez Border & Immigration Agency,
• koszty związane z wysłaniem dokumentów lub z osobistym przyjazdem do Public Enquiry Office w Croydon.

Aby ograniczyć ryzyko utraty dokumentów przez Border & Immigration Agency należy ograniczyć liczbę wysyłanych dokumentów do minimum. Aby zmobilizować pocztę do lepszej troski o naszą przesyłkę należy wysłać dokumenty listem Special Delivery oraz umieścić w liście opłaconą kopertę zwrotną Special Delivery wystarczająco dużą, aby zmieścić nasze dokumenty.

Aplikowanie o Registration Certificate krok po kroku

Aby wystąpić o Registration Certificate, w pierwszej kolejności należy pobrać, wydrukować i wypełnić formularz EEA1. Obowiązkowe jest wypełnienie sekcji 1, 8, 9 i 10 oraz document i applicant's checklist, pomijając część for official use only. Obowiązkowe jest również wypełnienie jednej z sekcji od 4 do 7 w zależności od naszej sytuacji, zdecydowana większość osób będzie musiała wypełnić sekcję 7 (Worker Registration Scheme). Jeżeli aplikujemy o Registration Certificate również dla członków naszej rodziny, należy też wypełnić sekcję 2.

Do wypełnionego formularza EEA1 musimy dołączyć następujące fotografie i dokumenty (uwaga: wszystkie dołączone dokumenty muszą być oryginalne!):

• dwie fotografie formatu paszportowego osoby aplikującej, podpisane na odwrocie,
• po dwie fotografie formatu paszportowego wszystkich członków rodziny wymienionych w sekcji 2, podpisane na odwrocie,
• aktualny paszport lub dowód osobisty osoby aplikującej,
• aktualne paszporty lub dowody osobiste wszystkich członków rodziny wymienionych w sekcji 2,
• odpis aktu małżeństwa oraz jego certyfikowane tłumaczenie, jeżeli dane małżonka zostały umieszczone w sekcji 2,
• po odpisie aktu urodzenia oraz jego certyfikowanego tłumaczenia wszystkich dzieci wymienionych w sekcji 2,

W zależności od naszej sytuacji musimy dołączyć dodatkowe dokumenty. Jeżeli aplikujemy po zakończeniu okresu WRS musimy dołączyć:

• Worker Registration Card i
• wszystkie Worker Registration Certificate

oraz dokumentację potwierdzającą okres 12 miesięcy ciągłego legalnego zatrudnienia w postaci:

• payslip'ów z ostatnich 12 miesięcy, lub
• kontraktów obejmujących ostatnie 12 miesięcy, lub
• listów od pracodawców potwierdzających zatrudnienie w ciągu ostatnich 12 miesięcy.

Warto tutaj podkreślić, że nie ma potrzeby wysyłania wszystkich payslip'ów, kontraktów i listów, a na dodatek karty NIN, wyciągów z banku, opłaconych rachunków i niewiadomo czego jeszcze. Należy zdecydowanie przyjąć podejście minimalistyczne. Jeżeli pracowaliśmy tylko u jednego pracodawcy, należy poprosić go o list na papierze firmowym potwierdzający przepracowanie ostatnich 12 miesięcy i to w zupełności wystarczy. W ten sposób ograniczamy również ryzyko utraty naszych dokumentów.

Jeżeli umieściliśmy dane małżonka w sekcji 2, który zarejestrował się w WRS, lecz nie ukończył on okresu 12 miesięcy ciągłego zatrudnienia, nie ma potrzeby wysyłania jego Worker Registration Card i wszystkich Worker Registration Certificate.

Mając wypełniony formularz EEA1 oraz skompletowane wszystkie zdjęcia i oryginały dokumentów możemy je wysłać pocztą lub udać się do należącego do Border & Immigration Agency Public Enquiry Office w Croydon.

Wysłanie formularza i dokumentów pocztą

Wypełniony formularz oraz zdjęcia i oryginały dokumentów należy wysłać pocztą jeżeli nie mamy rozsądnej możliwości udania się do Croydon lub nie mamy czasu. Niestety, w ten sposób musimy rozstać się z ważnymi dokumentami na dłuższy czas oraz ryzykujemy utratę ich wszystkich na poczcie lub części z nich w Border & Immigration Agency. Metody ograniczenia tego ryzyka zostały omówione już wcześniej, warto jednak jeszcze raz podkreślić konieczność przesyłania cennych dokumentów listami Special Delivery w obie strony. List należy wysłać pod następujący adres:

Border and Immigration Agency
European Applications EEA1
Lunar House
40 Wellesley Road
Croydon
CR9 2BY

Do czasu otrzymania listu zawierającego nasze dokumenty i Registration Certificate należy zachować potwierdzenie wysłania listu do Border & Immigration Agency. Numer listu będzie przydatny jeżeli wystąpią problemy lub będziemy zmuszeni poprosić o wcześniejszy zwrot paszportu lub dowodu osobistego. Jeżeli nie dołączymy wszystkich wymaganych dokumentów, zostaniemy listownie poproszeni o uzupełnienie ich.

Czas oczekiwania na Registration Certificate jest dłuższy niż miesiąc. Konieczność uzupełnienia wymaganych dokumentów tylko go wydłuży. Na stronie Border & Immigration Agency w części Processing times możemy uzyskać informację z którego miesiąca w danym momencie przetwarzane są aplikacje.

Wizyta w Public Enquiry Office w Croydon

Wizyta w Public Enquiry Office (PEO) w Croydon eliminuje ryzyko wysyłania dokumentów pocztą i praktycznie eliminuje ryzyko utraty ich przez Border & Immigration Agency. Ponadto jeżeli dostarczymy wszystkie dokumenty Registration Certificate otrzymamy tego samego dnia. Z drugiej strony musimy udać się do Croydon wraz z wszystkimi osobami wymienionymi w sekcji 2.

Jeżeli zdecydujemy się na wizytę w PEO, w pierwszej kolejności należy zadzwonić pod numer 0870 606 7766 i umówić się na spotkanie. W trakcie rozmowy telefonicznej zostaniemy poinformaowani o godzinie spotkania oraz o numerze referencyjnym naszej sprawy. Numer ten należy zapisać i mieć go przy sobie w dniu spotkania.

PEO znajduje się w Croydon przy Wellesley Road. Dojście do niego ze stacji East Croydon lub West Croydon nie powinno trwać dłużej niż 10 minut i jest bardzo proste, wystarczy kierować się strzałkami. Po wejściu do Lunar House czeka nas kontrola bezpieczeństwa taka sama jak na lotnisku, po czym w okienku na parterze otrzymamy PEO Scheduled Work Permit Ticket - kartkę informującą między innymi o piętrze, na które musimy się udać, oraz o naszym calling reference. Po wywołaniu naszego kodu zostaniemy poinformowani o numerze okienka, do którego należy się udać. Obsługujący nas urzędnik PEO w pierwszej kolejności sprawdzi, czy dostarczyliśmy wszystkie dokumenty, a następnie wykona ich kserokopie, po czym zwróci je nam poza paszportami i/lub dowodami osobistymi. Wtedy zostaniemy poinformowani o konieczności poczekania ok. 1.5 godziny na weryfikację dokumentów i przygotowanie Registration Certificate. W tym czasie możemy opuścić budynek Border & Immigration Agency i na przykład udać się do centrum Croydon. Po powrocie i ponownej kontroli bezpieczeństwa powinniśmy otrzymać nasze pozostałe dokumenty, Registration Certificate oraz listy potwierdzające ich wystawienie. Ostatnim punktem wizyty w PEO będzie podpisanie certyfikatów.